Olchowiec | Вільхівець
Łemkowski Kermesz w Olchowcu | Лемківский кермеш в Вільхівци
20 lat temu po okrągłym stole, na fali odzyskanej niepodległości wiele grup etnicznych, narodowościowych i mniejszościowych postanowiło pokazać swoją obecność. Wówczas zrodziły się festyny, na których prezentowano kulturę i obyczaje nieakceptowane podczas komunizmu. Kermesz wtedy odrodził się według starych tradycji łemkowskich. W 1991 roku, nastąpił w Olchowcu powrót do przedwojennej tradycji organizowania tzw. Kermeszy, czyli odpustów ku czci patrona cerkwi. Olchowiecka cerkiew jest pod wezwaniem Przeniesienia relikwii Św. Mikołaja z Myr Licejskich do Bari, a Kermesz obchodzony jest w najbliższy weekend od dnia 22 maja. W sobotę około godziny 16. odbywa się nabożeństwo – weczirnia. W niedzielę uroczystość rozpoczyna się około godziny 10:00 mszą w cerkwi, której towarzyszy uroczysta procesja.
Jak już pokrótce wspomniałam, powrót do tradycji Kermeszowych nastąpił z inicjatywy osób trzecich – Towarzystwa Karpackiego, a dokładniej Andrzeja Wielochy i Tadeusza Kiełbasińskiego. Pomysł organizacji Kermeszy narodził się u nieżyjącego już Wasyla Toropyły. W 1991 roku Towarzystwo Karpackie, realizując projekt „Powroty do tradycji” zorganizowało pierwszy Kermesz w Olchowcu. Tadeusz Kiełbasiński, Stanisław Kryciński oraz Andrzej Wielocha namówili mieszkańców do założenia swoich ludowych strojów, pozowania do zdjęć, śpiewania i co najtrudniejsze – pokazania, że są Łemkami. Całość udała się dzięki pomocy Mikołaja Gabły, księdza Jana Pipki oraz Stanisława Toropiły który pełnił funkcję sołtysa.
Na pierwszym Kermeszu – 26 maja 1991, wygłoszono referat na temat strojów łemkowskich, pokazano wystawę zdjęć łemkowskich strojów ludowych oraz wydawnictwa o tematyce łemkowszczyzny. Podczas mszy ksiądz wygłosił kazanie w języku łemkowskim oraz polskim nawiązując do odrodzenia się obchodów Kermeszy. Po procesji wszyscy udali się do Domu Ludowego, w którym zaprezentowano wystawę fotograficzną łemkowskich strojów ludowych, odbył się także konkurs, w którym wyłoniono najbardziej autentyczny łemkowski strój ludowy. Ten pierwszy Kermesz był swego rodzaju przełomem, ponieważ po raz pierwszy od czasów wojny mieszkańcy wsi przyszli do cerkwi w swoich ludowych strojach. W 1993 roku trudy organizacji przejęli mieszkańcy, parafia oraz Zjednoczenie Łemków.
W 1994 roku na Kermesz przyjechali dawni mieszkańcy Olchowca, mieszkający od 1944 roku na Ukrainie. W następnych latach Kermesz był organizowany z większym lub mniejszym trudem. Przetrwał do dziś w skali, która pobiła najśmielsze oczekiwania osób z Towarzystwa Karpackiego. W kolejnych Kermeszach udział brali duchowni: Władyka Jan Martyniak (zwierzchnik greckokatolickiej cerkwi w Polsce) , Stefan Dziubyna, Bogdan Prach, Bogdan Pańczak (rektor Seminarium Lubelskiego) Julian Krawecki, Jan Nahacz, Roman Walawka, Jan Gałuszka, Bogdan Kiszko, Krzysztof Błażejewski, Miron Michajliszyn, biskup Eugeniusz Popowicz.
Kermesz zyskiwał nowych współorganizatorów i sponsorów. Nie zawsze było to dobre dla samej imprezy. Brak środków finansowych wymusza ingerencje osób z zewnątrz. Polityki na Kermeszu raczej nie ma, są za to kwitnie – nie do końca tematyczny handel. Miejmy nadzieję, że zostanie on ukrócony. Olchowiec jako wieś nie ma z niego żadnych korzyści, a bardzo negatywnie wpływa on na wizerunek Kermeszu. Gdy spojrzymy na zdjęcia Kermeszu z 1999 roku i z 2009 czar pryska. Jest to ważne dla mnie z punktu widzenia mojej specjalizacji zawodowej, jaką jest matketingu miejsc. Kermesz to bowiem bardzo dobry przykład marketingu miejsca, jakim jest Olchowiec. Napisałam o nim nawet swoją pracę dyplomową.
Należy jednak pamiętać, że marketing miejsca to coś zupełnie innego, niż stragany z „chińskimi” zabawkami wciąż przybywające na Kermesz, ponieważ one nie przyciągają za sobą klientów- wręcz przeciwnie, klientów przyciąga sama impreza, a tandeta płynąca z niektórych stoisk ich tylko odstrasza. Olchowian czeka ciężki trud utrzymania imprezy i znalezienia na nią funduszy, przy jednoczesnej rezygnacji ze straganów odpustowych – przynajmniej na tyle, na ile mają coś jeszcze do powiedzenia w tej sprawie.
Marzena Kiełbasińska
Autorka
Autorka tekstów poświęconych dziedzictwu kulturowemu i przyrodniczemu Beskidu Niskiego oraz managerka marketingu turystycznego. W publikacjach łączy perspektywę historii lokalnej i procesów środowiskowych, opierając się na źródłach, pracy terenowej i opracowaniach naukowych.
Popularne wyszukiwania: Łemkowski kermesz Olchowiec, kermesz w Olchowcu, kermesz łemkowski Beskid Niski, kermesz łemkowski Dukla, kermesz łemkowski Podkarpacie, kiedy jest kermesz łemkowski, termin kermeszu Olchowiec, program kermeszu Olchowiec, kermesz Olchowiec godziny, dojazd na kermesz Olchowiec, parking Olchowiec kermesz, noclegi Olchowiec kermesz, kermesz przy cerkwi Olchowiec, cerkiew Olchowiec kermesz, odpust łemkowski Olchowiec, co to jest kermesz łemkowski, tradycje kermeszu łemkowskiego, historia kermeszu w Olchowcu, łemkowska muzyka kermesz, zespoły na kermeszu łemkowskim, koncerty kermesz Olchowiec, stoiska kermesz łemkowski, łemkowskie jedzenie kermesz, rękodzieło łemkowskie kermesz, łemkowskie święto Beskid Niski, Muzeum Kultury Łemkowskiej Olchowiec, chyża łemkowska Olchowiec, kamienny most przy cerkwi Olchowiec, Olchowiec atrakcje okolica, Przełęcz Dukielska wydarzenia, łemkowskie wydarzenia Beskid Niski.